Hồi nhỏ nhà Vzone có cái tivi 21 inch để góc phòng khách. Mỗi lần có trận bóng đêm là cả nhà kéo ra ngồi, ba cầm quạt nan phe phẩy, mẹ ngồi khâu vá mà mắt vẫn liếc lên màn hình. Không phải ai cũng hiểu hết luật bóng đá, nhưng giọng bình luận viên trên tivi cứ cuốn người ta vào trận đấu lúc nào không hay. Rồi lớn lên mới nhận ra, nhiều khi mình nhớ trận đấu đó không phải vì bàn thắng mà vì cái câu bình luận bật ra đúng lúc. Đó là sức mạnh của một giọng nói hay. Bài này Vzone điểm lại những bình luận viên bóng đá Việt Nam đã làm được điều đó.
Bình luận viên bóng đá là ai và họ làm gì?
Nói đơn giản thì bình luận viên là người kể chuyện trận đấu cho bạn nghe. Nhưng mà kể trong khi mọi thứ đang diễn ra, không có kịch bản, không có cơ hội làm lại. Tình huống nào xảy ra trên sân là phải phản ứng ngay, chọn từ ngay, giữ giọng ngay. Nghe thì đơn giản nhưng không phải ai cũng làm được đâu.
Vai trò của bình luận viên trong truyền hình thể thao trực tiếp
Thử tắt tiếng một trận bóng mà xem. Vẫn thấy cầu thủ chạy, vẫn thấy bóng đi, nhưng cảm giác hụt hẫng lắm. Không khí sân vận động mà không có giọng bình luận thì như đang xem phim câm vậy. Bình luận viên không chỉ mô tả những gì đang xảy ra mà còn giải thích chiến thuật, kể background cầu thủ, và quan trọng nhất là lây cảm xúc sang cho người xem. Một bình luận viên hay biết lúc nào nên im để hình ảnh lên tiếng, lúc nào cần bật lên để đẩy cảm xúc người xem lên cao. Cái nhịp đó không học trong sách được, chỉ có thực chiến mới rèn được thôi.
Điều gì tạo nên một bình luận viên hay?
Kiến thức bóng đá là bắt buộc rồi. Nhưng Vzone nghĩ thứ quan trọng hơn là khả năng làm cho người không biết gì về bóng đá cũng thấy cuốn vào trận đấu. Đó mới là tài thật sự. Mấy bình luận viên trong danh sách dưới đây, ai cũng làm được điều đó theo cách riêng của mình. Bài viết của Vzone về chủ đề bình luận viên bóng đá Việt Nam cũng từng được TS. Dương Thanh Bình thuộc Trường Đại học TDTT TP. Hồ Chí Minh trích dẫn làm tài liệu tham khảo trong công trình nghiên cứu về vai trò bình luận viên trong chương trình truyền hình thể thao trực tiếp, bạn có thể xem lại ở Tạp chí Khoa học Việt Nam trực tuyến.
Danh sách top bình luận viên bóng đá nổi tiếng nhất Việt Nam
BLV Tạ Biên Cương
Ai mà không biết Tạ Biên Cương. Nghiêm túc mà nói, đây có lẽ là bình luận viên được nhắc tên nhiều nhất Việt Nam, dù không phải lúc nào cũng được khen. Anh bắt đầu lên sóng từ World Cup 2006 và nhanh chóng trở thành hiện tượng mạng vì những câu bình luận… không giống ai. Dân mạng lập hẳn group chuyên sưu tầm câu nói của anh, chế ảnh, đặt tên là “tuyển tập bất hủ Tạ Biên Cương”. Nghe thì tưởng chê nhưng thực ra đó là cách người ta nhớ anh lâu nhất. Thật ra Vzone thấy anh có một thứ mà không phải BLV nào cũng có: cảm xúc thật. Bình luận của anh không bao giờ giả tạo. Vui thật, buồn thật, phấn khích thật. Nếu tiết chế bớt mấy câu so sánh hơi ngô nghê thì Tạ Biên Cương hoàn toàn xứng đáng được xếp vào nhóm đầu.
BLV Vũ Quang Huy
Nếu bạn lớn lên xem bóng đá ở Việt Nam từ cuối thập niên 90, giọng Quang Huy chắc chắn đã in vào ký ức. Anh là người tường thuật những trận Ngoại hạng Anh đầu tiên phát sóng trực tiếp tại Việt Nam, mùa giải 1998-99. Cũng là người bình luận trận Champions League đầu tiên mà khán giả Việt được xem thẳng, Manchester United gặp Barcelona tại Old Trafford. Chất giọng trầm ấm, không ồn ào nhưng cũng không khô. Quang Huy bình luận kiểu như người anh lớn ngồi cạnh giải thích bóng đá cho bạn nghe, vừa đủ thông tin vừa không làm bạn bị ngộp. Hơn 20 năm trong nghề mà vẫn đều đặn lên sóng, chứng minh được sức bền ít BLV nào có được.
BLV Trương Anh Ngọc
Nhắc đến Anh Ngọc là nhắc đến Serie A. Năm 1999, khi đài Hà Nội bắt đầu phát sóng giải bóng đá Ý, cái giọng của anh xuất hiện và người ta lập tức biết đây là người yêu bóng đá Ý thật lòng, không phải chỉ đọc theo kịch bản. Anh biết cả văn hóa, lịch sử, con người Italia. Nghe anh bình luận một trận Serie A giống như đang nghe kể chuyện, có nhân vật, có bối cảnh, có cảm xúc. Ngoài bình luận, Anh Ngọc còn là phóng viên, nhà văn và là người Việt Nam đầu tiên được France Football mời tham gia bầu chọn Quả bóng vàng FIFA. Đa tài vậy mà vẫn cứ được nhớ đến đầu tiên qua giọng bình luận Serie A, cũng hay lắm.
BLV Ngô Quang Tùng
Quang Tùng và Quang Huy là cặp đôi gắn bó hơn 20 năm. Nhưng mà hai người lại hoàn toàn khác nhau theo cách bổ trợ cho nhau rất đẹp. Quang Huy cho bạn kiến thức rộng, Quang Tùng cho bạn cái nhìn sắc bén từng tình huống cụ thể. Điều Vzone thích nhất ở Quang Tùng là anh không bao giờ áp đặt. Anh đưa ra quan điểm nhưng luôn để ngỏ, kiểu như “theo mình thì vậy, nhưng bạn nghĩ sao?” Khán giả cảm thấy được tham gia vào câu chuyện chứ không chỉ ngồi nghe một chiều. Gần đây anh còn lồng tiếng cho hàng chục nghìn câu bình luận trong một game bóng đá online, tức là giọng anh giờ còn có mặt trong cả thế giới ảo nữa.
BLV Trịnh Long Vũ
Long Vũ là kiểu bình luận viên mà bạn không bao giờ buồn ngủ khi nghe. Phong cách của anh phiêu, hài hước, những câu nói dí dỏm cứ bật ra tự nhiên như không cần nghĩ. Xem bóng đá với Long Vũ vừa hồi hộp vừa được cười, mà cũng không mất đi chất thể thao chút nào. Anh nổi lên cùng thời với Quang Huy nhưng chọn đi con đường khác hoàn toàn. Ngoài bóng đá, Long Vũ còn dẫn Chiếc nón kỳ diệu và 360 độ thể thao, gắn với ký ức tuổi thơ của cả thế hệ người Việt. Giờ anh ít xuất hiện hơn trên sóng rồi, nhưng mỗi lần thấy tên anh trên màn hình là khán giả vẫn hào hứng như hồi đó.
BLV Thành Lương
Thành Lương có lẽ là BLV Việt Nam “nhảy việc” nhiều nhất, từ VOV sang VTC rồi TV Plus, BBC Thái Lan, Thanh niên thể thao rồi lại về VOV. Nghe thì tưởng không ổn định nhưng thật ra điều đó chứng minh anh được nhiều nơi săn đón vì giỏi thật. Giọng anh ấm, nghe dễ chịu lắm. Không ồn ào không khô khan, cứ vừa phải ở mức khiến người ta muốn nghe tiếp. Nhiều khán giả ở vùng sâu vùng xa hồi trước không có tivi đã theo dõi bóng đá qua radio nhờ giọng anh. Cái hình ảnh đó Vzone nghĩ không phải BLV nào cũng có được đâu.
BLV Nguyễn Hữu Việt Khuê
Việt Khuê là câu chuyện thú vị về một người tốt nghiệp ngành toán rồi bỗng dưng trở thành bình luận viên bóng đá nổi tiếng. Anh từng định theo hướng nghiên cứu khoa học, nhưng đam mê bóng đá kéo anh sang hướng khác hoàn toàn. World Cup 2006 là cái mốc anh bắt đầu bình luận và kể từ đó không quay lại ngành toán nữa. Cái thú vị là tư duy toán học lại giúp anh phân tích trận đấu rất logic và chính xác. Kết hợp với phong cách hài hước hóm hỉnh, Việt Khuê tạo ra một kiểu bình luận vừa chặt chẽ vừa vui. Anh còn kiêm sản xuất chương trình, dẫn nhiều format thể thao tại VTV, đúng kiểu người mà công việc nào đưa cho cũng làm được hết.
BLV Nguyễn Quốc Khánh
Quốc Khánh xuất phát từ khoa tiếng Anh Đại học Ngoại ngữ, về làm biên dịch tại VTV3 rồi dần dần lấn sang bình luận bóng đá. Trẻ nhất tiểu ban nhưng lại xông xáo nhất, cái gì cũng xung phong làm trước. Điểm đặc biệt của anh là vừa đáp ứng được tiêu chí chuyên môn vừa có ngoại hình, phong cách tốt, thứ mà trong thời đại truyền hình hình ảnh lên ngôi thì không thể thiếu. Khán giả nữ theo dõi bóng đá vì Quốc Khánh không ít đâu, nhưng họ ở lại vì anh thật sự có nghề.
BLV Khắc Cường
Khắc Cường là trường hợp độc đáo vì anh bước vào nghề qua game show “Người truyền lửa”, không qua con đường truyền thống nào hết. Một fan bóng đá bình thường, đam mê thật sự, vốn kiến thức tự tích lũy từ nhỏ, rồi đứng trước micro và thuyết phục được tất cả mọi người. Năm 2018 là năm của Khắc Cường. Khi bóng đá Việt Nam liên tiếp gây bão ở U23 Châu Á và AFF Cup, giọng anh có mặt ở hầu hết các trận quan trọng. Lối bình luận sôi nổi, đầy cảm xúc, đôi khi hài hước bất ngờ, anh làm cho những trận đấu của đội tuyển Việt Nam thêm phần đáng nhớ. Ngoài bóng đá anh còn dẫn Rung chuông vàng và Đường lên đỉnh Olympia, đúng kiểu đa năng không giới hạn.
BLV Anh Quân
Thế hệ BLV trẻ hiện nay có nhiều gương mặt hay nhưng Anh Quân là người Vzone thấy đang lên mạnh nhất. Chất giọng trầm ấm truyền cảm, cách phân tích kỹ và sắc, không có kiểu nói để lấp chỗ trống mà câu nào cũng có thông tin. Anh bắt đầu ở K+ rồi chuyển sang FPT Play, trở thành BLV chính cho Champions League. Ngoài sóng truyền hình anh còn làm YouTube để gần hơn với khán giả trẻ, chia sẻ mọi thứ xung quanh bóng đá theo kiểu thoải mái và thật hơn. Sự nghiệp đang trên đà rất tốt, nhìn vào là thấy còn đi xa được lắm.
BLV Hồ Hiệp
Fan Manchester United ở Việt Nam chắc ai cũng biết cái tên Hiệp Gà. Hồ Văn Hiệp được dân mạng phong là bùa may mắn của MU vì mỗi khi anh bình luận đội bóng này hay thắng lắm. Nghe vô lý nhưng mà fan MU tin thật đấy. Điểm hay của anh là cách phân tích sáng tạo và những góc nhìn không ai nghĩ đến. Anh không bình luận theo lối mòn, hay đưa ra những so sánh bất ngờ khiến người nghe à lên rồi gật đầu. Ngoài bóng đá anh còn tham gia bình luận cho các giải game chuyên nghiệp, chứng tỏ khả năng thích nghi với nhiều loại nội dung khác nhau.
BLV Quang Đức
Quang Đức là cái tên được giới trẻ yêu bóng đá nhắc đến nhiều trong những năm gần đây, thường đứng cùng Khắc Cường và Tiến Dũng trong thế hệ BLV mới. Giọng sôi nổi, bám sát diễn biến trận đấu tốt, đặc biệt trong các trận của đội tuyển Việt Nam là anh cháy lắm. Anh đang dần xây dựng phong cách riêng và lượng khán giả trung thành của mình. Với đà này thì chỉ vài năm nữa tên anh chắc chắn sẽ nằm trong top đầu không cần bàn cãi.
Bình luận viên bóng đá Việt Nam cần kỹ năng gì?
Nhìn vào 12 cái tên phía trên, bạn sẽ nhận ra một điều: không ai học ngành bình luận viên thể thao từ đầu cả. Quang Huy tự học, Việt Khuê từ toán, Quốc Khánh từ tiếng Anh, Khắc Cường từ game show. Con đường vào nghề khác nhau nhưng điểm chung là tất cả đều có đam mê thật sự và không ngại thử. Những thứ cần có để làm nghề này tốt:
- Kiến thức bóng đá sâu và rộng, từ luật thi đấu đến lịch sử các câu lạc bộ và cầu thủ
- Phản xạ ngôn ngữ nhanh, chọn được từ đúng trong thời gian thực không kịp nghĩ
- Giọng nói rõ ràng và truyền được cảm xúc, không nhất thiết phải hay nhưng phải có hồn
- Bình tĩnh tuyệt đối kể cả khi trận đấu đang căng đến mức tim muốn nhảy ra ngoài
- Biết khán giả mình đang nói chuyện với ai để điều chỉnh cách bình luận cho đúng
Câu hỏi thường gặp về bình luận viên bóng đá
Bình luận viên bóng đá học ngành gì?
Không có ngành đào tạo bình luận viên thể thao riêng tại Việt Nam. Đa số xuất phát từ báo chí, ngôn ngữ hoặc ngành không liên quan gì rồi tự phát triển qua thực tế. Quan trọng hơn bằng cấp là đam mê thật sự và khả năng giao tiếp tốt trước micro. Học ngành gì cũng được, nhưng phải xem bóng đá nhiều và yêu bóng đá thật lòng.
Làm sao để trở thành bình luận viên bóng đá?
Các đài truyền hình và nền tảng phát sóng như VTV, VTC, FPT Play, K+ thỉnh thoảng tổ chức chương trình tuyển chọn bình luận viên trẻ. Khắc Cường là ví dụ điển hình từ game show mà ra. Hiện tại nhiều bạn trẻ còn bắt đầu bằng cách bình luận trên YouTube hoặc livestream để tích lũy kinh nghiệm và xây dựng lượng khán giả trước. Con đường đó cũng đang có nhiều người thành công đấy.
Xem bóng đá và vui chơi tại Buôn Ma Thuột
Nếu bạn đang ở BMT và muốn tìm chỗ xem bóng đá cùng bạn bè, các quán cà phê sân vườn và quán nhậu dọc đường Lê Duẩn hay Nguyễn Tất Thành thường chiếu trực tiếp các trận lớn. Không khí xem tập thể kiểu đó khác hẳn xem một mình ở nhà, cả phòng hét lên cùng lúc thì mới đã. Ngoài bóng đá, BMT còn nhiều chỗ để vận động và giải trí. Bạn có thể thử sân tập golf tại Buôn Ma Thuột nếu muốn chơi gì đó khác, hoặc rủ nhau đi chơi bowling ở BMT cuối tuần cho vui. Còn sau các trận bóng đêm khuya muốn ngồi cho tỉnh ngủ thì rạp chiếu phim tại BMT cũng là lựa chọn không tồi. Bạn có bình luận viên nào yêu thích mà Vzone chưa nhắc đến không? Vào hội nhóm kể cho mọi người nghe nha, Vzone đọc hết đó.
- Theo dõi Vzone tại Fanpage Vzone để cập nhật thêm các bài viết hữu ích về đời sống tại Buôn Ma Thuột và Đắk Lắk.
- Tham gia hội nhóm review BMT để hỏi han, chia sẻ và tìm kiếm thông tin cùng cộng đồng địa phương.
- Có gì cần hỗ trợ thì nhắn tin cho Vzone nha.
